Το Κτίσμα

Το κείμενο Το Κτίσμα, του Φραντς Κάφκα, παρουσιάστηκε από το Φεστιβάλ Αθηνών στο θέατρο Κτίριο Ε, Πειραιώς 260, στις 11 και 12 Ιουλίου 2013.

Μετάφραση: Βίκυ Γεωργιάδου

Σκηνοθεσία: Βίκυ Γεωργιάδου

Δραματουργική επεξεργασία: Βίκυ Γεωργιάδου, Μαρία Καλλιμάνη

Βοηθός σκηνοθέτη: Γενοβέφα Ζάγγα

Σκηνικά – κοστούμια: Heike Schuppelius

Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα

Μουσική και ηχητικός σχεδιασμός: Κώστας Ανδρέου

Ηθοποιός: Μαρία Καλλιμάνη

Ένα κτίσμα που παγιδεύει

Ένα πρόσωπο, που φέρει τα εξωτερικά χαρακτηριστικά ενός αδιευκρίνιστου ζώου αλλά κατ’ εξοχήν ανθρώπινο τρόπο σκέψης, έχει επιβάλει στον εαυτό του μια υπόγεια εξορία σε ένα τέλεια κατασκευασμένο κτίσμα που σκοπό έχει να του προσφέρει ασφάλεια και γαλήνη. Απομονωμένο και αύταρκες σε συνθήκες απόλυτης μοναξιάς και σιωπής, μεθοδικότητας και εθελούσιου καταναγκασμού, ευτυχεί και επαίρεται για το κτίσμα του μέχρι που οι θόρυβοι και το ενδεχόμενο ύπαρξης ενός εισβολέα ταράζουν τη γαλήνη του.

Το πλάσμα του Κάφκα συνειδητοποιεί ότι το κτίσμα του δεν είναι ανώτερο του απρόβλεπτου χαρακτήρα της πραγματικότητας. Το φρούριό του γίνεται παγίδα εγκλεισμού και επιτήρησης, το αγαθό της ησυχίας χάνεται ακαριαία, το αίσθημα της ασφάλειας καραρρακώνεται, η τελειότητα του κτίσματος εκτίθεται ανεπανόρθωτα και το πρόσωπο χάνει την αυτοκυριαρχία του και την αυτοπεποίθησή του. Καταβάλλεται από τον φόβο της υπάρξης ενός στρατού μικροσκοπικών εχθρών ή ενός θηριώδους εχθρού από τα έγκατα της γης που έρχεται να καταπατήσει την ιδιοκτησία του. Η καθαρότητα της σκέψης ενδίδει στον παραλογισμό και τη μανία καταδίωξης, η μεθοδικότητα αφανίζεται μέσα στη σπασμωδικότητα, η αξιοπρέπεια μέσα στη βαρβαρότητα και τη φρενίτιδα του αδηφάγου μίσους και η αυτοπεποίθηση μέσα στον τρόμο.

Ο εισβολέας, που πλησιάζει, περικυκλώνει την ύπαρξη, την ψυχή και το μυαλό του ιδιοκτήτη του κτίσματος. Η μυθική σύγκρουση εκκρεμεί αλλά το ακρωτηριασμένο κείμενο του Κάφκα δεν την περιλαμβάνει, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.

Με κυνική ευαισθησία και με βαθιά γνώση της λεπτής γραμμής που χωρίζει το τραγικό από το γελοίο, ο Κάφκα εκθέτει τα πεπερασμένα όρια της ανθρώπινης ύπαρξης και δέχεται με χιούμορ και τρόμο ότι η ασφάλεια και η βεβαιότητα είναι αγαθά που δεν κατακτιούνται μέσα στο απρόβλεπτο του πραγματικού κόσμου.